Optymalizacja — nowe rozwiązania inżynierii ruchu

Miej­ski Zarząd Dróg w Biel­sku-Bia­łej prze­pro­wa­dził dogłęb­ną ana­li­zę w zakre­sie moż­li­wo­ści uru­cho­mie­nia tzw. „buspa­sów” oraz „śluz auto­bu­so­wych”, jako narzę­dzia upłyn­nia­ją­ce­go ruch auto­bu­sów komu­ni­ka­cji miej­skiej.

Wpro­wa­dze­nie buspa­sów na tere­nie mia­sta Biel­ska-Bia­łej (w klu­czo­wym kory­ta­rzu ITS), celem przy­śpie­sze­nia pojaz­dów komu­ni­ka­cji miej­skiej przy jed­no­cze­snym zapew­nie­niu płyn­no­ści uczest­ni­ków ruchu poru­sza­ją­cych się na sąsied­nich pasach ruchu oraz na wlo­tach pod­po­rząd­ko­wa­nych skrzy­żo­wań, budzi dużą oba­wę z uwa­gi na ist­nie­ją­cy prze­krój dro­go­wy (układ 2+2), w tym krót­kie odcin­ki mię­dzy skrzy­żo­wa­nia­mi oraz krót­kie pasy prawoskrętów/lewoskrętów (w new­ral­gicz­nych miej­scach).

Wpro­wa­dze­nie zmian w orga­ni­za­cji ruchu (pod kątem wydzie­le­nia buspa­sów) tech­nicz­nie nie koli­du­je z pra­cu­ją­cym sys­te­mem ITS. Zagro­że­nie wystę­pu­je nato­miast na płasz­czyź­nie opty­ma­li­za­cji ruchu szcze­gól­nie w godzi­nie szczy­tu komu­ni­ka­cyj­ne­go (a o takim mowa). Nie­za­leż­nie od przy­ję­te­go roz­wią­za­nia tj. cał­ko­wi­te wyłą­cze­nie z ruchu jed­ne­go z dwóch pasów dla pojaz­dów komu­ni­ka­cji miej­skiej – sku­tek para­liż komu­ni­ka­cyj­ny w cen­trum, czy nawet z cza­so­wym dopusz­cze­niem na wydzie­lo­nym buspa­sie np.: pojaz­dów 1+2 i TAXI w godzi­nach szczy­tu komu­ni­ka­cyj­ne­go (przy­kład z Rze­szo­wa – nie­sku­tecz­na segre­ga­cja ruchu, pro­blem egze­ku­cji oraz edu­ko­wa­nia przy­jezd­nych) nie znaj­du­ją prze­ło­że­nia na pro­ble­ma­ty­kę punk­to­we­go uspraw­nie­nia płyn­no­ści w komu­ni­ka­cji miej­skiej w Biel­sku-Bia­łej.

Pro­ble­ma­ty­ka ta doty­czy w zasa­dzie prze­pla­ta­nia się (w kil­ku new­ral­gicz­nych miej­scach ukła­du dro­go­we­go w cen­tral­nej czę­ści mia­sta) pojaz­dów komu­ni­ka­cji miej­skiej z poto­ka­mi pojaz­dów oso­bo­wych poru­sza­ją­cych się w tym samym kie­run­ku i/lub blo­ku­ją­cych pas skręt­ny. Po prze­pro­wa­dze­niu ana­li­zy roz­wią­zań inży­nie­rii uspraw­nia­ją­cych ruch trans­por­tu miej­skie­go pod kątem przed­mio­to­wej pro­ble­ma­ty­ki, wła­ści­wym wyda­je się roz­wią­za­nie pole­ga­ją­ce na wpro­wa­dze­niu tzw. pasów grzecz­no­ścio­wych (nie­kon­wen­cjo­nal­ne roz­wią­za­nie pole­ga­ją­ce na ozna­ko­wa­niu odcin­ka dro­gi ozna­ko­wa­niem pozio­mym i pio­no­wym). Miej­ski Zarząd Dróg posia­da na ten cele przy­go­to­wa­ny pro­jekt zmia­ny w orga­ni­za­cji ruchu, któ­ry po pozy­tyw­nym zaopi­nio­wa­niu przez Poli­cję i zatwier­dze­niu przez Wydział Komu­ni­ka­cyj­ny UM moż­na było­by wpro­wa­dzić pilo­ta­żo­wo na okres kil­ku mie­się­cy. Dzię­ki sta­łe­mu moni­to­rin­go­wi CCTV w ramach ITS po okre­sie obser­wa­cji (okre­sie badaw­czym) zosta­ną sfor­mu­ło­wa­ne wnio­ski koń­co­we wpro­wa­dzo­ne­go roz­wią­za­nia.

Roz­wią­za­nie mało inwa­zyj­ne, sto­sun­ko­wo szyb­kie w reali­za­cji jed­nak wyma­ga­ją­ce odpo­wied­niej edu­ka­cji miesz­kań­ców nasze­go mia­sta.

Prze­pro­wa­dzo­na ana­li­za na pod­sta­wie roz­wią­zań wdro­żo­nych w innych mia­stach poka­zu­je, że buspa­sy i ślu­zy auto­bu­so­we funk­cjo­nu­ją jako roz­wią­za­nia upłyn­nia­ją­ce ruch komu­ni­ka­cji miej­skiej w mia­stach, w któ­rych wdro­żo­ny został sys­tem ITS. W czę­ści ana­li­zo­wa­nych miast, np. w Olsz­ty­nie na wydzie­lo­nych buspa­sach zamon­to­wa­ne zosta­ły dodat­ko­we sygna­li­za­to­ry umoż­li­wia­ją­ce płyn­ne włą­cze­nie się do ruchu auto­bu­sów na naj­bar­dziej zakor­ko­wa­nych skrzy­żo­wa­niach. Jed­no­cze­śnie ana­li­za poka­zu­je, że w refe­ren­cyj­nych mia­stach buspa­sy powsta­ły przede wszyst­kim na głów­nych dro­gach wjaz­do­wych do cen­trum (jako odręb­nie wybu­do­wa­ne dodat­ko­we pasy ruchu dedy­ko­wa­ne wyłącz­nie komu­ni­ka­cji publicz­nej), nato­miast w ści­słych cen­trach miast buspa­sy two­rzo­ne są w ramach ist­nie­ją­cych cią­gów komu­ni­ka­cyj­nych (ogra­ni­cze­nie ruchu indy­wi­du­al­ne­go z dwóch pasów ruchu do jed­ne­go). Dzia­ła­nia te są spój­ne z pro­wa­dzo­ną poli­ty­ką trans­por­to­wą miast – ogra­ni­cze­nie ruchu indy­wi­du­al­ne­go w ści­słym cen­trum mia­sta, roz­wój sie­ci komu­ni­ka­cji publicz­nej, wpro­wa­dze­nie wyż­szych opłat za par­ko­wa­nie w stre­fie cen­tral­nej (przy­kład Kra­ko­wa, War­sza­wy, Pozna­nia).

Przy­kła­do­we roz­wią­za­nie „ślu­zy auto­bu­so­wej” – Tychy:

• 

• 

W wyni­ku ana­li­zy wyty­po­wa­no 7 loka­li­za­cji, w któ­rych było­by moż­li­wym wdro­że­nie śluz auto­bu­so­wych:

1. Ul. War­szaw­ska – wyjazd z dwor­ca PKS

Zasto­so­wa­nie ozna­ko­wa­nia pozio­me­go – ślu­za auto­bu­so­wa umoż­li­wia­ją­ca płyn­ny wyjazd z przy­stan­ku auto­bu­so­we­go „War­szaw­ska Dwo­rzec” oraz z dwor­ca PKS na lewy pas (pro­wa­dzą­cy do skrę­tu w ul. Wało­wą). 

2. Ul. 3 Maja – włą­cze­nie w lewo­skręt w ul. Wało­wą

Zasto­so­wa­nie ozna­ko­wa­nia pozio­me­go – ślu­za auto­bu­so­wa umoż­li­wia­ją­ca płyn­ny prze­jazd z pra­we­go pasa w cią­gu ul. 3 Maja (dla auto­bu­sów skrę­ca­ją­cych z ul. Pia­stow­skiej) w lewo­skręt do ul. Wało­wej.

3. Ul. 3 Maja – włą­cze­nie w lewo­skręt w ul. Pia­stow­ską

Zasto­so­wa­nie ozna­ko­wa­nia pozio­me­go – ślu­za auto­bu­so­wa umoż­li­wia­ją­ca płyn­ny prze­jazd z przy­stan­ku auto­bu­so­we­go „3 Maja Dwo­rzec” w lewo­skręt do ul. Pia­stow­skiej.

4. Ul. 3 Maja – włą­cze­nie w ul. Sto­ja­łow­skie­go

Zasto­so­wa­nie ozna­ko­wa­nia pozio­me­go – ślu­za auto­bu­so­wa umoż­li­wia­ją­ca płyn­ny prze­jazd z przy­stan­ku auto­bu­so­we­go „Hotel Pre­zy­dent” w lewo­skręt do ul. Sto­ja­łow­skie­go.

5. Ul. Lwow­ska – włącz­nie w lewo­skręt w ul. Pił­sud­skie­go

Zasto­so­wa­nie ozna­ko­wa­nia pozio­me­go – ślu­za auto­bu­so­wa umoż­li­wia­ją­ca płyn­ny prze­jazd z przy­stan­ku auto­bu­so­we­go „Lwow­ska Kra­kow­ska” w lewo­skręt do ul. Pił­sud­skie­go.

6. Ul. Lwow­ska – włącz­nie w lewo­skręt w ul. Kra­kow­ską

Zasto­so­wa­nie ozna­ko­wa­nia pozio­me­go – ślu­za auto­bu­so­wa umoż­li­wia­ją­ca płyn­ny prze­jazd z przy­stan­ku auto­bu­so­we­go „Lwow­ska Kra­kow­ska” w lewo­skręt do ul. Kra­kow­ską.

7. Ul. Pia­stow­ska – włą­cze­nie w lewo­skręt w ul. War­szaw­ską

Zasto­so­wa­nie ozna­ko­wa­nia pozio­me­go – ślu­za auto­bu­so­wa umoż­li­wia­ją­ca płyn­ny prze­jazd z przy­stan­ku auto­bu­so­we­go „Pia­stow­ska Dwo­rzec” w lewo­skręt do ul. War­szaw­ską.