Zakończenie eksploatacji autobusów Jelcz M081MB Vero (2007–2026)

W 2006 r. Miej­ski Zakład Komu­ni­ka­cyj­ny w Biel­sku-Bia­łej ogło­sił prze­targ na dosta­wę 7 sztuk nisko­wej­ścio­wych auto­bu­sów kla­sy MINI, któ­ry wygra­ła fir­ma Pol­skie Auto­bu­sy, będą­ca dys­try­bu­to­rem pojaz­dów mar­ki Jelcz. 30 grud­nia 2006 r. do Biel­ska-Bia­łej przy­je­chał pierw­szy z zamó­wio­nych Jel­czy M081MB3 „Vero” (nr tab. 102), któ­ry 15 stycz­nia 2007 r. wyje­chał na nową linię nr 27 łączą­cą Lip­nik Dol­ny z cen­trum mia­sta przez ul. Polną. Pozo­sta­łe auto­bu­sy zosta­ły dostar­czo­ne w 2007 r. w trzech tran­szach: mar­cu, kwiet­niu, czerw­cu (każ­da po 2 szt.) i z uwa­gi na ogra­ni­czo­ną pojem­ność pasa­żer­ską (łącz­nie 37 miejsc sie­dzą­cych i sto­ją­cych) zosta­ły skie­ro­wa­ne do obsłu­gi linii o mniej­szych poto­kach pasa­żer­skich w dni robo­cze oraz zastę­po­wa­ły stan­dar­do­we auto­bu­sy na liniach miej­skich i pod­miej­skich w okre­sie week­en­dów. Poja­wia­ły się tak­że na liniach noc­nych. W kolej­nych latach Jel­cze zosta­ły skie­ro­wa­ne głów­nie do obsłu­gi linii szkol­nych (prze­wóz dzie­ci i mło­dzie­ży nie­peł­no­spraw­nej do biel­skich pla­có­wek oświa­to­wych). Jel­cze swój epi­zod mia­ły tak­że w trak­cie pro­wa­dzo­nych inwe­sty­cji dro­go­wych, gdzie na wąskich tra­sach objaz­do­wych zastę­po­wa­ły peł­no­wy­mia­ro­we auto­bu­sy oraz odgry­wa­ły istot­ną rolę w sytu­acjach awa­ryj­nych – jak np. w trak­cie zamknię­cia ul. Żywiec­kiej w Miku­szo­wi­cach Kra­kow­skich, gdzie w 2010 r. pod­czas budo­wy wschod­niej obwod­ni­cy Mia­sta utwo­rzy­ło się duże roz­le­wi­sko wod­ne i Jel­cze w ramach linii nr 2 kur­so­wa­ły waha­dło­wo pomię­dzy „Sta­low­ni­kiem”, a obwod­ni­cą.

Pomię­dzy poszcze­gól­ny­mi tran­sza­mi dostaw auto­bu­sy róż­ni­ły się prak­tycz­nie tyl­ko licz­bą i typem zamon­to­wa­nych sie­dzeń. Pierw­szy pojazd (nr tab. 102) posia­dał ich łącz­nie 16 (12 poje­dyn­czych, 2 pół­to­ra­ki oraz 2 roz­kła­da­ne zamon­to­wa­ne na tyl­nej ścia­nie), kolej­ne dwa (nr tab. 103 i 104) posia­da­ły tyl­ko 14 sie­dzeń (12 poje­dyn­czych i 2 pół­to­ra­ki), nato­miast ostat­nie czte­ry egzem­pla­rze (nr tab. 105–108) posia­da­ły już 18 poje­dyn­czych sie­dzeń.

Kon­struk­cja Jel­cza Vero opar­ta zosta­ła na nie­za­wod­nym pod­wo­ziu Mer­ce­de­sa Vario serii 814D. Auto­bus został zapro­jek­to­wa­ny przy współ­pra­cy z Aka­de­mią Sztuk Pięk­nych we Wro­cła­wiu i przez więk­szość lat w jakich był pro­du­ko­wa­ny (1999–2008), nie poja­wia­ły się więk­sze zmia­ny w sty­li­sty­ce zewnętrz­nej auto­bu­su. Auto­bus napę­dzał sil­nik Mer­ce­de­sa typu OM 904LA o mocy 100 kW, speł­nia­ją­cy nor­mę emi­sji spa­lin Euro 3 zamon­to­wa­ny w przed­niej czę­ści pojaz­du pod kabi­ną kie­row­cy, połą­czo­ny z manu­al­ną skrzy­nią bie­gów ZF S5-42.

Do wnę­trza auto­bu­sów pro­wa­dzi­ły dwie pary dwu­skrzy­dło­wych drzwi. Pierw­sze z nich zlo­ka­li­zo­wa­no zaraz za pierw­szą osią, nato­miast dru­gie umiesz­czo­no na tyl­nym zwi­sie w jedy­nym miej­scu z dostęp­ną niską pod­ło­gą. Naj­więk­szy­mi bolącz­ka­mi jel­czań­skiej kon­struk­cji były wol­no otwie­ra­ją­ce się drzwi odsko­ko­we oraz bar­dzo wyso­ka tem­pe­ra­tu­ra w środ­ku auto­bu­su, któ­ra dawa­ła się we zna­ki w trak­cie upal­nych dni zarów­no kie­row­com jak i pasa­że­rom – wen­ty­la­cję zapew­nia­ły tyl­ko prze­suw­ne szyb­ki w bocz­nych oknach oraz jeden właz dacho­wy i dwa nie­wiel­kie nawiew­ni­ki. Auto­bu­sy mar­ki Jelcz nie nale­ża­ły do kom­for­to­wych pojaz­dów pod wzglę­dem pro­wa­dze­nia dla kie­row­ców, któ­rych miej­sce pra­cy znaj­do­wa­ło się dosłow­nie na sil­ni­ku, odczu­wa­li oni nie­mal wszyst­kie drga­nia – nie bez powo­du auto­bu­sy te zyska­ły przy­do­mek „trak­tor­ków”.

Pierw­szy auto­bus mar­ki Jelcz został wyco­fa­ny z eks­plo­ata­cji w 2016 r. po poża­rze na ul. Kra­kow­skiej (nr tab. 106), a kolej­ny w 2023 r. (nr tab. 102). Pozo­sta­łe pojaz­dy zosta­ły wyco­fa­ne z ruchu w 2026 r. Ostat­ni kurs linio­wy auto­bu­sem mar­ki Jelcz został zre­ali­zo­wa­ny na linii nr 18 w dniu 28 stycz­nia 2026 r., nato­miast ostat­ni kurs szkol­ny został wyko­na­ny w dniu 13 lute­go 2026 r., tym samym koń­cząc 53-let­ni okres eks­plo­ata­cji auto­bu­sów mar­ki Jelcz w Komu­ni­ka­cji Miej­skiej w Bielsku-Białej.[1]

Opra­co­wa­nie: Grze­gorz Macu­ra, Biel­sko-Bia­ła, luty 2026 r.

» Pobierz artykuł w wersji PDF do wydruku

---

[1] Pierw­szy auto­bus mar­ki Jelcz (model Ber­liet PR100) został zaku­pio­ny przez Miej­skie Przed­się­bior­stwo Komu­ni­ka­cyj­ne w Biel­sku-Bia­łej w 1973 r.)